Brexit 20 – Oorlogsvrouwen


9 maart 2019 | Enkele dagen geleden kocht ik in de dorpswinkel kaartjes voor een lezing met als titel ‘Women at War’ in het dorpshuis. Een eerder exposé in november vorig jaar over de Eerste Wereldoorlog, toen naar aanleiding van het einde 100 jaar geleden van die strijd, van de man die ook nu een verhaal kwam vertellen, hadden we gemist omdat we ‘on the continent’ vertoefden. De dorpsbewoners vonden dat toen wel jammer. Ze hebben blijkbaar een boontje voor Belgen. Het verband is niet ver te zoeken: de strijd van Britse soldaten met troepen uit andere landen in de Westhoek tegen de Duitse bezetter. Maar vrijdagavond waren we dus present en installeerden ons in alle rust achteraan in de nagenoeg volle zaal. Aan het begin van deze lezing moest ik denken aan een hele goede vriend uit België die ook wel wat heeft met de Eerste Wereldoorlog en wel eens vertelden over zijn bezoeken aan de oorlogsgraven in de West-Vlaamse Westhoek, maar – en dat is grappig – ik heb nooit bij hem geïnformeerd naar zijn fascinatie voor WOI.

Colin, de eerder gezette man die vooraan de zaal stond naast een diascherm waar hij vooral foto’s uit archieven op projecteerde, was een rasverteller. Vanaf het eerste moment had hij de zaal in zijn greep. Hij was onderhoudend, maakte af en toe een grapje, raadpleegde nauwelijks zijn nota’s en gebruikte het beeldmateriaal dat hij vooral had opgediept uit de indrukwekkende beeldcollectie van het Imperial War Museum in Londen als leidraad om zijn verhaal te vertellen. Een vijftal jaar geleden vertoefde ik zelf een week in het IWM-archief voor een onderzoeksopdracht over de Atlantik Wall, een bunkerversterking uit de Tweede Wereldoorlog aangelegd door de Duitsers langs de kust van het Europese vasteland. Toen we hier nu bijna zes maanden geleden terecht kwamen viel het ons op hoeveel legerbasissen er in de wijde omgeving zijn. Op de meeste luchtmachtbasissen zijn de actieve vluchten met straalvliegtuigen zoals de Harrier, Tornado en Typhoon gestaakt, net zoals op een legerbasis op enkele kilometer hier vandaan. Maar het is duidelijk dat heel wat van de toehoorders van de lezing een verleden hadden of hebben in het Britse leger en meer bepaald de Royal Air Force.

De lezing ‘Women at War’ was een ode aan de inzet van de vrouwen tijdens vooral de Eerst en ook wel de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de strijd 1914-1918 trokken meer dan 1 miljoen Britse mannen naar het front. Heel wat werk dat op het thuisfront moest worden gedaan werk uitgevoerd door vrouwen om de oorlogsindustrie draaiende te houden en typische mannentaken in het dagelijkse even in te vullen. Rechtstreeks in relatie met de oorlog werkten vrouwen in de munitiefabrieken en vulden er miljoenen hulzen van groot tot klein met springstoffen en produceerden miljoenen slaghoedjes en miljoenen ontstekers. Vrouwen waren ook achter en soms in de loopgraven te vinden als verpleegster voor het verzorgen van de gewonden in de meest moeilijke omstandigheden. Maar vrouwen waren ook aan het werk op het land, werden ingezet als politieagent, functioneerden als kaartjes knipper in de trein, tram of bus en speelden als professionele voetbalsterren. Een niet-alledaagse hommage tijden de Internationale Vrouwendag aan de emanciperende Britse vrouwen aan het begin van de twintigste eeuw. Maar het was wel een heerlijk verhaal.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *